Laurence Machiels
Groenjournalist - tuinexpert
Na het snoeien blijf je vaak zitten met een grote berg takken en twijgen. Voor veel mensen is dat een probleem. Voor een ecologische tuinier is het een cadeau.
Snoeihout is geen afval, maar een waardevolle grondstof waar je verrassend veel mee kunt doen.
Van bodemverbeteraar tot steunmateriaal of speelelement: dit zijn mijn 5 tips voor snoeiresten.
Hout of goud? Voor een West-Vlaming klinkt het redelijk gelijkend. Maar ook in de tuin staat hout gelijk aan goud.
De snelste manier om een grote berg snoeihout te verwerken, is het te verhakselen tot houtsnippers. Houtsnippers zijn bijzonder nuttig in een natuurlijke tuin. Wat je er mee kunt doen?
- Mulch. Houtsnippers vormen excellente mulch onder struiken, bomen en hagen. Leg een laag van 5 tot 7 cm dik, dat onderdrukt minder gewenste planten, remt de verdamping, beschermt tegen uitdroging en vormt een geweldige habitat voor insecten en bodemdieren. De snippers vergaan langzaam tot kostbare humus, waardoor je bodem luchtiger, voedzamer en weerbaarder wordt bij extreme klimaatomstandigheden.
- Paden. Leg een laag van minstens 10 cm en vul elke twee jaar aan.
Moet je daarom een hakselaar of houtversnipperaar kopen? Beslist niet! Je gebruikt hem toch maar een paar keer per jaar. Leen of huur er een, liefst op elektriciteit.
Wil je een stuk vol lastig kruid of een gazon omvormen tot een moestuin, bessentuin of siertuin?
- Bedek de grond met onbedrukt karton zonder tape
- Strooi er 10 tot 20 cm houtsnippers over
- Laat een winter, of nog beter, een jaar liggen.
Het karton verstikt de planten eronder, en verteert langzaam. Ondertussen beschermen en voeden de snippers de bodem, en verwerken regenwormen het tot kostbare humus: pure voeding voor je planten!
- Daarna plant je dwars door de laag heen, of je werkt de resten zachtjes onder, bijvoorbeeld voor de moestuin. Je kunt meteen zaaien in de schone, kruimelige aarde.
- Blijf het eerste jaar wieden, en houd de bodem tussen je jonge sier- of moestuinplanten maximaal bedekt met 3 cm grasmaaisel.
TIP. Houd snippers van coniferen apart. Die zijn minder geschikt voor borders, maar perfect voor paden. Daar houden ze onkruidjes tegen én katten uit de buurt.
Met dikkere takken en twijgen kun je een takkenwal of takkenril bouwen - een must-have in een ecologische tuin.
1. Sla twee evenwijdige rijen palen, 0,5 tot 1 m uit elkaar. Je kunt ook jonge bomen of wilgentakken gebruiken, die dan uitschieten (foto).
2. Stapel er takken en snoeihout tussen tot een stevige wal of 'haag'. De hoogte bepaal je zelf. Na verloop van tijd zakt de wal in, en voeg je nieuw snoeihout toe.
Zo’n takkenwal biedt schuil- en overwinteringsplekken voor vogels, egels, padden, salamanders en talloze insecten. Er kunnen zich schimmels op ontwikkelen die het hout afbreken, en tal van vogels zoals spechten komen er insecten uit het hout pikken.
TIP. Laat er een klimmer over groeien, liefst een inheemse, zoals hop, bosrank of kamperfoelie, voor extra voedsel en beschutting. Eenjarigen zoals pompoenen of Oost-Indische kers zijn ook geweldig!
Waarom bamboestokken kopen als je zelf steunmateriaal in de tuin hebt? Rechte takken van wilg of hazelaar zijn perfect als steun voor klimplanten.
- Gebruik ze voor klimbonen, reukerwten, tomaten, pompoenen…
- Steek de stokken 30 tot 50 cm diep in de grond
- Bind ze samen tot een rek of wigwam.
Ze gaan minder lang mee dan bamboe, maar je kunt wel elk jaar verse takken knippen, gratis en lokaal en dus zoveel duurzamer.
Heb je veel fijn vertakt snoeihout? Dat is uitstekend rijshout! Prik het na het opruimen van de borders in maart tussen de planten die steun nodig zullen hebben, zoals riddersporen en later dahlia's. De jonge scheuten groeien er vanzelf doorheen en het hout verdwijnt visueel in het groen. In de moestuin is rijshout ideaal voor erwtjes.
Snoeihout is een bron van creativiteit!
- Vlecht rechte, soepele twijgen van wilg of hazelaar tussen dikkere takken tot een natuurlijke afscheiding of scherm.
- Maak randjes rond je moestuin of kruidentuin.
- Vlecht een bladkorf om in de herfst bladeren te verzamelen.
(Klein)kinderen in huis? Bouw een wiglo of tunnel van wilgentenen.
- Spies dikke takken 30 cm diep de grond in
- Bind ze bovenaan samen
- Vlecht de wanden dicht.
Gebruik je verse wilgentakken, dan is de kans groot dat ze uitlopen tot een levende, groene hut. Heerlijk koel in de zomer.