Laurence Machiels
Groenjournalist - tuinexpert
Waarom supermarktkruiden zo moeilijk overleven
Denk je dat het aan jou ligt, dat die kruidenplantjes uit de supermarkt soms nog geen week overleven in de keuken?
Neen, dat is niet jouw schuld.
Die plantjes zijn simpelweg zo hard geforceerd dat ze van uitgeput zijn nog voor je bij jou aankomen. Geen wonder dat ze meteen omvallen.
Het goede nieuws is: sommige kruiden kun je wél overhouden.
Supermarktkruiden zijn plofplanten
De meeste kruiden uit de supermarkt zijn hard geforceerd. Ze groeien razendsnel in verwarmde serres, met veel water, veel kunstlicht en veel (kunst)mest. Alles is er op gericht om ze zo snel mogelijk verkoopbaar te maken. Tegen dat jij ze koopt, zijn ze vaak al op het randje van de uitputting. Het zijn plofkruiden.
Daarbovenop krijgen ze nog een extra klap te verwerken: van die warme, beschermde serre gaan ze op gekoeld transport, belanden ze in de groentenkoeling van de supermarkt en dan pas in jouw keuken of vensterbank. Soms is één koude tocht onderweg al genoeg om de plant definitief te doen wegkwijnen.
Eenjarige kruiden: zie ze als versproduct
Wat hun overleving nog bemoeilijkt: in één klein potje zitten vaak veel te veel zaailingen samen. Ze zijn dicht op elkaar gezaaid om er mooi vol en aantrekkelijk uit te zien, maar ze hebben te weinig licht, te weinig ruimte en te weinig voeding. Ze duwen elkaar letterlijk plat en hongeren elkaar uit. De wortelkluit is zwak en oppervlakkig, waardoor de plant nauwelijks kan herstellen.
Dille, koriander, peterselie en kervel groeien zo dicht op elkaar en zo opgefokt snel dat hun stengels niet eens stevig genoeg zijn om recht te blijven staan. Zodra je de plastic folie verwijdert, vallen ze om. Ze zijn gewoon niet gemaakt om zelfstandig verder te leven.
Gebruik deze kruiden zo snel mogelijk op en gooi de kluit daarna op de composthoop. Zie ze als een versproduct, niet als een duurzame potplant.
Basilicum: moeilijk, maar het proberen waard
Basilicum is het proberen waard. Soms kun je hem redden - als hij geen kou gevat heeft. Zo geef je basilicum een tweede kans:
1. Haal de plant meteen uit het potje
2. Splits de kluit voorzichtig in minstens 4 delen
3. Plant elk deel in een apart potje
4. Gebruik biologische potgrond
5. Geef water op de aarde, nooit op de blaadjes
6. Houd de potjes binnen, op een warme plek met veel licht.
Basilicum is sowieso een eenjarig kruid, september is meestal het einde. Maar met deze aanpak hou je hem wel langer dan een week.
TIP. Pluk geen losse blaadjes maar knip telkens takjes, zo stimuleer je de plant om nieuwe scheuten te maken en bossiger te groeien.
Vaste kruiden: hier maak je de meeste kans
Met doorlevende kruiden heb je vaak het meest succes. Munt, citroenmelisse, bieslook en oregano zijn van nature sterker en herstellen makkelijker. Geef je ze meteen de juiste zorgen, dan kun je deze kruiden jarenlang overhouden.
Zo pak je het aan:
- haal de plant uit het potje
- splits de kluit in meerdere delen
- plant ze in een grotere pot met biologische potgrond
- zet ze buiten, in lichte schaduw of ochtend-/avondzon. Te felle middagzon maakt de blaadjes taai en vraagt veel water.
Munt is het sterkst: zelfs één klein worteltje groeit alweer uit tot een nieuwe plant.
TIP. Geef na ongeveer 2 maanden vloeibare biologische voeding voor kruiden of groenten.
Mediterrane kruiden: traag, maar duurzaam
Rozemarijn, tijm, salie, laurier en citroenverbena zijn vaak duurder. Dat komt omdat deze houterige struikjes van nature traag groeien. Als je ze goed verzorgt, gaan ze lang mee.
Zo hou je ze gezond:
- verpot na aankoop of zodra wortels onderaan zichtbaar zijn
- gebruik biologische potgrond
- geef pas water wanneer de potgrond droog aanvoelt
- zet ze in volle zon
In de zomer kunnen ze buiten, haal ze vanaf november weer in huis, je knipt er de hele winter van.
Wat zijn duurzame alternatieven?
Supermarktkruiden zijn zelden de meest duurzame keuze. Wat zijn ecologische alternatieven?
- koop kruiden bij een biokweker of lokale markt
- zaai zelf kruiden (kan prima in huis of op de vensterbank)
- kies vaste kruiden waar je meerdere jaren van kan oogsten
