Laurence Machiels
Groenjournalist - tuinexpert
Najaarsverzorging van het gazon
Najaarsverzorging van het gazon: wat is écht nodig (en wat niet)
Vanaf oktober zakken de temperaturen, maar zonnige weekends zijn er gelukkig nog genoeg. Naar je siertuin en moestuin heb je nog nauwelijks omkijken, maar je gazon winterklaar maken vraagt wél een paar gerichte ingrepen.
Met deze trucjes hou je vooral veel vrije tijd over, én het is beter voor de natuur.
Bladeren op het gazon? Dit gaat sneller dan harken.
Bladeren op het gazon doen meteen denken aan eindeloos harken. Goed nieuws: dat is vaak helemaal niet nodig.
De eerste herfstbladeren kan je gewoon meemaaien. Gesnipperd blad gemengd met grasmaaisel is ideaal materiaal voor de composthoop. Of gebruik het als mulch op lege moestuinbedden of tussen wintergroenten zoals prei en rode biet. Wormen zijn er dol op en maken zo je bodem luchtiger en vruchtbaarder.
Ook een robotmaaier kan deze klus prima aan, behalve bij hard blad van plataan, walnoot of kastanje, daarvan slijten de mesjes heel snel.
Teveel blad om mee te maaien?
- Klein gazon: zo geharkt
- Middelgroot gazon: het snelst bladvrij met een bladverzamelaar. Je rijdt ermee over je gazon alsof je maait, terwijl de bladeren (ook hazelnoten, beukennootjes en eikels) in de opvangbak belanden.
- Groot gazon of veel bomen: een accu bladzuiger versnippert het blad en vangt het op in een zak. Ook erg handig voor (grind)paden en opritten, overigens! En slimmer dan een bladblazer, die het blad op hopen blaast, waarna je alles toch weer met de hand moet oprapen.
Wat doe je met al dat blad? Het is bijzonder kostbaar materiaal voor je tuin! Sla 4 palen in de grond met een stuk gaasdraad, kastanjespijltjes of betonnet omheen, gooi er alle blad in en na ongeveer een jaar - afhankelijk van het soort blad - heb je geweldige bladaarde. Omzetten, zoals bij een composthoop, is niet nodig.
Let op met bladeren van zieke bomen zoals kastanjes met mineermot of notelaars met walboornootvlieg, de larven schuilen in het blad. Doe de bladeren in de GFT-bak of breng ze naar het recyclagepark.
Noten rapen zonder bukken (en zonder vuile handen)
Een notenboom in je gazon is zalig in de zomer, maar in de herfst vallen de noten letterlijk met bakken uit de lucht. Maaien wordt lastig en het looizuur veroorzaakt kale plekken.
Noten rapen met de hand is geen pretje: de bast rot snel tot zwarte prut en kleurt je vingers dagenlang bruin. De oplossing? Een notenroller of fruitverzamelaar. Daarmee rol je, zonder je te moeten bukken, over het gazon en schud je de noten zo in een kistje. Geen last van je rug, geen vuile handen. Bonus: zo’n notenraper werkt ook voor kastanjes en appels. En kinderen vinden het leuk — hét moment om een tuinklusje uit te besteden. Een chocoladenotencake als beloning doet wonderen.
Gras maaien in de herfst: tot in december
Zolang de bodemtemperatuur boven 6 °C blijft, groeit gras door. In een zachte herfst betekent dat: maaien tot in december.
- Maai minder vaak: om de twee weken is meestal voldoende
- Zet je maaier op de hoogste stand
- Pas het schema van je robotmaaier aan: minder ritten, later starten, vroeger stoppen
Vergeet niet om molshopen open te harken, zodat je robotmaaier niet vastloopt.
Verticuteren in het najaar zelden nodig
Vlamingen zijn (helaas) kampioen verticuteren. Niet iets om trots op te zijn, want heel vaak is het niet noodzakelijk. Mos en vilt vormen in de meeste gazons geen probleem: gras groeit daar gewoon doorheen, net zoals in de natuur. En verticuteren doet die kostbare bloemen in je gazon helemaal geen deugd.
Alleen als je gazon zwaar geleden heeft onder droogte en je veel kale of schrale plekken ziet, kan verticuteren in het najaar zinvol zijn. Op voorwaarde dat je meteen bijzaait met herstelgazon, of, nog beter, met biodivers gazonzaad.
Geen zin om je vrije tijd daaraan op te offeren? Weet dan dat de natuur kale plekken vanzelf invult met aanwaaiende zaden. Zo ontstaat een biodivers gazon met bloeiende planten die bijen en hommels helpen, én dat beter bestand is tegen droogte.
Najaarsbemesting van het gazon? Spaar je geld.
Het is een ongemakkelijke waarheid voor veel gazonliefhebbers, maar ongeveer 80% van de gazons in Vlaanderen overbemest (en overbekalkt!) is.
Heb je een robotmaaier, dan zorgen de grassnippers al voor natuurlijke voeding en is extra voeding niet nodig.
Bovendien laat een bemest gazon weinig ruimte voor bloemen zoals madeliefjes, klaver, boterbloem en brunel — nochtans onmisbaar voor bestuivers.
Hoe schraler je gazon, hoe meer bloemen, en hoe beter voor de natuur.
